30 Mart 2017

E-Ticaret Şirketleri İçin Satın Alma, Yatırım ve Ortaklık Rehberi

E-ticaret sektörü 2000’lerin başında hareketlenmeye başlarken, insanlar hala sokaktaki mağazalardan alışveriş yapıyorlardı ve e-ticaret şirketleri de bu mağazaların taktiklerini izleyerek kendilerini geliştirmek için yeni yollar keşfetmeye çalışıyorlardı. Bu çalışmalar iyi sonuçlanmış olacak ki, yaklaşık 10 yıl içerisinde online alışveriş, sokak mağazalarının önüne geçmeye başladı. Bunda teknolojinin ve internetten alışverişin güvenli hale gelmesinin de büyük payı olduğunu belirtmekte yarar var.

E-ticaret sektörünün büyümesiyle birlikte şirketler arasındaki rekabette de bir artış gözlemlenmekte. Hal böyle olunca büyümek isteyen, yeni girişim yapmak isteyen ya da zor durumda olan şirketlerin göz önünde bulundurması gereken bazı seçenekler ortaya çıktı.

Ortaklık (partnerships)

Ortaklıkta, elde edilen gelir şirketler arasında paylaşılır. Bu paylaşımın her zaman eşit bir şekilde olması gerekmiyor. Şirketler arasındaki anlaşmalar ve koşullarla şekillenen ortaklıklarda en önemli noktalardan biri, şirketlerin birbirlerine eş büyüklükte olmaları. Şirketlerin eş büyüklükte olması yapılan anlaşmaların sürdürülebilirliğini sağlamanın yanı sıra, iki şirketin de büyümeye devam ederek pazardaki yerlerini sağlamlaştırmalarına yardımcı olur. Güçlü şirketler arasındaki anlaşmaların da ömrü uzar.

Bir de ortak girişimcilik (joint venture) var. Bunun için ortaklığın farklı bir boyutu diyebiliriz ama ortak girişimcilik iki veya daha fazla şirketin daha kısa zaman dilimleri arasına bir anlaşma yapması olarak tanımlanabilir. Şirketler ortak girişimciliği yeni pazarlara açılmak ya da maliyeti paylaşmak için tercih ediyorlar. Ortak girişimcilik kurulduktan sonra kolektif şirket, komandit ortaklık ya da şirket haline gelebiliyor.

Şirketlerin birleşmesi (merger) ve şirketin satın alınması (acquisition)

Merger yani şirketlerin birleşmesi diye tanımlayabileceğimiz bu terim de iki veya daha çok şirket birleşerek tek bir şirket halini alır. Ortaklığın aksine artık ortada sadece bir tek şirket vardır. Şirketlerin birleşmesinin şöyle bir avantajı var: Küçük çaptaki e-ticaret firmalarının pazar paylarını arttırıp satışlarını arttırabilmek için yeni pazarlara açılmaları gerekiyor. Ancak yeterli mali güce sahip olmadıkları için kendi yağlarında kavruluyorlar; fakat böyle küçük çaptaki şirketler birleşerek ortaya daha güçlü bir kurum yaratma şansını elde ediyorlar. Bu da hem daha büyük bir pazara açılma avantajını hem de gelirlerin artmasını sağlıyor.

Acquisition için ise bir şirketin başka bir şirketi satın alması diyebiliriz. Bu yöntemde küçük şirketlerin daha büyük şirketler tarafından satın alınması söz konusu. Büyük şirketler gelişmekte olan ya da yatırım yapmaya değer gördükleri daha ufak çaptaki şirketleri satın alarak bu şirketler hakkında söz sahibi olmuş oluyorlar. Bu satın almadan sonra gelen maddi destek ile bu küçük çaptaki e-ticaret şirketleri daha geniş kitlelere hitap edebilme şansı buluyorlar.

Şirketinizin değeri ne kadar?

Şirketinizin değerini belirleyen değişik faktörler sıralamak mümkün. Şirketinizle ortaklık yapacak şirketin ihtiyaçlarının neler olduğunu belirlemek, onlardaki eksikliklerin sizde olmaması sizin değerinizi artıracaktır. Bunun yanında ne kadar müşteriniz olduğu, müşterilerinizin coğrafi dağılımları, psikografikleri ve demografikleri de sizin şirketinizin değerini etkileyen faktörler arasında. Bununla beraber teknolojik olarak gelişiminiz ve size ait bir yazılımınızın (software) olması, patentleriniz ve rakiplerinizde olmayıp da sizde olan diğer tüm özellikler şirketinizi üst sıralara çıkartarak, değerinizin artmasına yardımcı olacak.

Durum tespit süreci (due diligence)

Due Diligence için durum değerlendirme ya da durum tespit süreci diyebiliriz. Yatırım yapacak kurum/kişi yatırım yapmadan önce doğru girişimciyi, iş fikrini ve pazarı bulabilmek için belli bir araştırma yapar ve bu araştırma boyunca geçen süreye de “due diligence” denir. Melek yatırımcılar ile bu süre oldukça kısa bir sürede de tamamlanabilir; ancak risk sermayesinin hesaplanması süreci oldukça uzun sürebilir ve bazı yatırımcıların bu araştırmayı yapması aylar alabilir.

Yatırımcılar durum tespit sürecinde yatırım yapacakları şirketin gizlilik politikalarına, bu politikaların kullanımına, gizlilik ve güvenliğine ve tüketici verilerini nasıl kullandığına bakar. E-ticaret şirketlerinin sosyal medya kullanımı da önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

Dikkat edilen bu unsurların yanında bir de işin hukuki tarafının da olduğunu belirtmek gerekiyor, şirketinizin yasalara aykırı olmaması ve endüstri standartlarını yakalamış olması da yatırımcılar için oldukça önemli.

Tüm bunların yanında, kullanıcılara sağladığınız hizmetin kalitesi, kullanıcı geri bildirimleri, tedarikçileriniz ve dış kaynakların kullanımı da yatırımcıların göz önünde tutacağı unsurlar arasında olacak.

Melek yatırımcılar

Melek yatırımcılar için küçük e-ticaret şirketlerinin ya da yeni bir girişim yapmak isteyenlerin kurtarıcı melekleri demek pek yanlış olmaz. Aklında para kazandıracağına inandığı bir fikir olan kişiler ilk etapta kredi çekebilmek için bir teminatları olmadığı için bu girişimin maddiyatını karşılayamıyorlar. İşte bu noktada devreye melek yatırımcılar giriyor.

İlk olarak ABD’de uygulanan bir yöntem olan melek yatırımcılık, genellikle iş dünyasından emekliye ayrılmış belli bir maddi güce sahip kişilerden oluşuyor. Bu yatırımcılar sadece yeni girişimlere para desteği sağlamakla kalmıyor aynı zaman da girişimcilere danışmanlık yapıyorlar ve bu girişimlerini nasıl değerlendirmeleri gerektiği konusunda akıl vererek yardımda bulunuyorlar. Melek yatırımcılar genellikle şirketin ilk kuruluş zamanında bu yatırımı yapıyorlar ve bir nevi şirkete ortak olmuş oluyorlar.

Her geçen gün giderek büyüyen online alışveriş pazarında tüm dünyada birçok şirket ortaklık kuruyor ya da başka şirketler tarafından satın alınıyor. Ülkemizde de bu sektörün gelişmekte olduğunu düşünürsek, gelecekte Türkiye’deki e-ticaret sektöründe de bu tarz ortaklık ya da alım satımların artacağını söylemek çok da yanlış olmaz.

Kaynaklar:
http://www.practicalecommerce.com/articles/3689-Ecommerce-Acquisitions-Mergers-and-Partnerships-What-You-Need-to-Know
http://t24.com.tr/yazi/bireysel-katilim-yatirimcisi-melek-yatirimci-nedir-ne-degildir/4993



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Fikrini söyle

*