25 Şubat 2018

Fransa’dan Google’a gizlilik ayarı: Unutulma hakkına saygı göster

2Fransız düzenleyici otorite Google’dan gerçek kişilerin “unutulma hakkına” saygı göstermesini ve kişilerden talep gelmesi halinde, bu bilgileri google.com dahil tüm arama motoru sonuçlarından çıkarmasını istedi.

Google unutulma hakkını “google.fr” alt alan adına ek olarak “google.com” üzerinde de uygulamazsa Fransa devleti google.com alan adını ülke çapında engelleyecek. Uzmanlar bu çekişmenin aynı zamanda Avrupalı ISP’ler ile Google arasındaki mobil reklam rekabetinden kaynaklandığını söylüyor.

Çok sayıda şikayet var

Geçen yıl AB üst mahkemesi arama motoru hizmeti sunan şirketleri veri kontrolörleri olarak kabul etmiş ve veri koruma yasası çerçevesinde unutulma hakkına saygı göstermelerini istemişti. Bu bağlamda, arama motorları gerçek kişilerden gelen ve kendi isimleriyle ilgili olan tüm eskimiş, yanlış ve alakasız haber linklerini arama sonuçlarından çıkaracaktı.

Avrupa’nın önde gelen arama motoru Google bu talepleri geçen yaz kabul etmeye başladı. Ancak talepleri geldiği ülkeye göre filtrelediği için istenen bilgileri sadece .fr. ve .co.uk gibi alt alan adları üzerinde arama sonuçlarından çıkardı. Böylece kullanıcılar silinmesi istenen haberlere google.com genel adı üzerinden yapılan aramalarda erişmeye devam etti.

google-spidersYerel alan adı yetmez

Geçen Kasımda Avrupalı düzenleyiciler bu tür bilgilerin .com uzantılı arama sonuçlarından da çıkarılmasını istedi ama Google bu direktifi dikkate almadı. Ancak Fransa bu kez Google’ı köşeye sıkıştırdı.

Bugün CNIL otoritesi Google’a bildirim yaparak .com uzantılı kararına 15 gün içinde uymasını istedi. Karara uyulmaması halinde google.com alan adı, bu alan adını kullanan tüm hizmetlerle birlikte Fransa’da engellenecek (web sayfalarında gösterilen mobil reklamlar ve online reklamlar buna dahil).

Fransa ültimatom verdi

CNIL bugünkü demecinde şunları söyledi: “Google resmi bildirime on beş gün içinde uymazsa Başkanımız bir Raportör atayarak CNIL Seçili Komitesi’nin şirkete ambargo uygulamaya başlamasını önerebilecek (Bu Komite Fransız veri koruma yasası ihlalleri nedeniyle şirketlere ambargo uygulama yetkisine sahip bulunuyor).”

CNIL Fransız vatandaşlarından konuyla ilgili yüzlerce talep geldiğini ve Google’ın yapılan taleplere karşın söz konusu bilgileri sadece alt alan adlarından sildiğini belirtiyor. Oysa CNIL bilgilerin URL uzantısına bakılmaksızın tüm alan adları üzerinde silinmesini istiyor.

Google ne cevap verdi?

Google sözcüsü ise konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi: “Avrupa Mahkemesi’nin kararını uygularken dengeyi tutturmak için özel çaba sarf ediyor ve veri koruma otoriteleriyle yakından işbirliği yapıyoruz. Mahkeme kararı özellikle Avrupalı kullanıcılara yönelik hizmetleri kapsıyor ve biz de karara uymak için bu yaklaşımı uyguluyoruz.”

Fransız otoritenin son talebiyle ilgili henüz bir açıklama yapmayan Google, daha önce bu uygulamaya karşı çıkmak için şu argümanı kullanmıştı: “.com alan adı Avrupalı kullanıcılarının çok küçük bir kısmı tarafından kullanılıyor. Bu yüzden unutulma hakkına yönelik talepleri tüm Google arama hizmetlerinde uygulamaya gerek yok.”

right-forgotten-erase-past-600Unutulma hakkı yasal açıdan sorunlu

Bir kişinin birden fazla ülkenin vatandaşı olması durumunda unutulma hakkını kullanmak sorunlara yol açıyor. Örneğin bir kişi hem Fransız hem İngiltere vatandaşı olursa Google unutulma hakkını her iki ülkenin alan adı uzantısında da uygulayacak mı?

Fransız otorite işte bu nedenle unutulma ve arama sonuçları listesinden çıkarılma hakkının tüm Google alan adları üzerinde uygulanmasını istiyor.

Konuyla ilgili en pratik çözüm ise Belçikalı araştırmacılar Brendan Van Alsenoy ve Marieke Koekkoek’in hazırladığı raporda1 dile getirildi: “Global unutulma hakkı her talep için ayrı ayrı değerlendirilsin. “

Haber alma hakkının ihlali mi?

Bununla birlikte Fransız düzenleyici otoritenin kararında pozitif hukuk açısından olmasa da doğal hukuk (insan hakları) açısından problem var: Platform engelleme.

Bilindiği gibi Türkiye’de Anayasa Mahkemesi Twitter’ı engelleme kararını “bir hizmetin genel olarak engellenmesi anayasaya aykırıdır” gerekçesiyle iptal etmişti.

Twitter engellemesiyle benzerlik taşıyor

Bu aslında basit bir mantık: Fransız otoritenin Google.com’u engelleyebileceğini söylemesi, alkollü araç kullanan birinin yol açtığı kaza yüzünden otomobil kullanmanın yasaklanmasına benziyor.

Uzmanlar unutulma hakkının bir tehlikesine daha dikkat çekiyor: Unutulma hakkı interneti sansürlemek için de kullanılabilir:

Örneğin bir suçtan yargılanan, ama temize çıkan bir kişi Google’a başvurabilir ve kendisine suç isnat edilen web siteleri ile mahkeme haberlerini arama sonuçlarından çıkarmasını isteyebilir. Bu da hem görüye dönük bir uygulama olduğu için hem de yurttaşların haber alma hakkını engellediği için birçok ülkenin anayasasındaki haber alma özgürlüğü maddesine aykırı olacaktır.

Asıl mesele mobil reklam rekabeti mi?

İşin yasal boyutu bir yana, Google üzerindeki baskıların asıl sebebi AB telekom şirketlerinin online reklam kanallarını ele geçirmek istemesi olabilir. Bu durumda mobil reklam pazarına hakim olma savaşlarından söz ediyoruz.

Nitekim 2013 yılında Fransız ISP’si Free, routerlarına gelen bir donanım güncellemesi ile bir anda web sayfalarındaki tüm reklamları engellemeye başlamış, ancak Fransız devletinin baskıları sonucu bu uygulamadan vazgeçmişti.

ABD’de ise bunun tam tersi bir durum yaşandı. Bazı ISP’ler, online reklamlar içerisine kendi reklamlarını koymaya başladılar ancak yine devlet zoruyla bundan vazgeçtiler.

Google mobil reklam devi

Her durumda Google mobil reklam pazarının yüzde 80’ini elinde tutuyor ve Google.com’un engellenmesi bu alan adı üzerinden sağlanan reklamların da engellenmesi anlamına geliyor (kullanıcıların internete daha çok mobil cihazlarla girdiği dikkate alınırsa bu önemli).

AB’nin mobil reklamların engellenmesine ve ISP’lerin kendi reklamlarını yayınlamasına izin vermeyeceği söyleniyor. Buna rağmen unutulma hakkının kullanılması, kişisel gizliliği korumanın yanı sıra, Google ile Avrupalı ISP’ler arasındaki ekonomik rekabetin uzantısı olabilir.

 

1http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2551838

 



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Yorumlar

  1. İki taraf da kendine gore haklı. Yalniz şöyle de birşey var; google olani indexliyor.. İstenmeyen içerik zor da olsa önce içeren sitelerden kaldirtilmali?!

Fikrini söyle

*