20 Kasım 2018

Başarısızlıkla Sonuçlanan E-ticaret Girişimleri

E-ticaret şüphesiz günümüzün en çok konuşulan konuları arasında. 2012 yılında Amerika’daki e-ticaret hacminin 660 milyar dolar, Avrupa’nın e-ticaret hacminin ise 719 milyar dolar seviyelerinde olması, sektörün ne kadar önemli ve büyümekte olduğunu gözler önüne açıkça seriyor. Geride bıraktığımız yıl içinde Türkiye’de de birçok yatırım ve satın almalar gerçekleşmiş, sektör büyümeye devam etmişti.

Her ne kadar sektör büyüse de, geçmişte yaşanan kimi talihsizlikler ve sektörün yeni yeni oluşmaya başladığı dönemlerdeki krizler, bazı şirketlerin kapılarına kilit vurmasına sebebiyet verdi. Kimi şirketler zamanlarının çok ötesinde oldukları için başarısız olmuş, kimileri ise iş planlamalarını düzgün yapamamaları ve gerekli yatırımları bulamadıkları için şirketlerini kapatma yoluna gitmişlerdi.

Amazon ve eBay‘in kuruluşları 1995 yılına, eticaretin yeni yeni başladığı yıllara dayanıyor. Sonrasında ise özellikle 1998 ve 1999 yıllarında birçok e-ticaret şirketinin temelleri atılmaya başlamıştı; fakat Dotcom kriziyle beraber bu şirketlerin birçoğu kepenk indirmek zorunda kalmıştı. Genellikle sektörün iyiye gittiği zamanlarda başarı hikayeleri daha çok konuşulsa da, başarısız olan girişimlerin de bu bütünün bir parçası olduğunu düşünüyorum. Bu sebeple de bu yazıda bu şirketlerden bahsetmek istedim.

eToy.com

Walt Disney Corporation’ın eski bir çalışanı tarafından kurulan eToy.com’un başarısız olmasının en büyük sebebi, eToy.com kurucusunun perakende oyuncak endüstrisinde hiçbir tecrübesinin olmamasıydı. Bunun yanında şirket, Toys ‘R’ Us gibi sadece internette değil fiziki mağazalarıyla da hizmet veren şirketlerle de rekabet içindeydi. Ürün fiyatlarındaki rekabet ve müşterilerin düşük kar marjları ile maddi yönden daha çok memnun edilmeye çalışılması da şirketin sonunu getiren faktörler arasında yer alıyor. 1997 yılında açılan şirket, Mart 2001’de kapandı. Sonrasında KayBee Toys tarafından satın alınan şirket, e-ticarette ikinci bir şans yakaladı.

Furniture.com

Bir diğer başarısız şirket ise, 1998 yılında hizmet vermeye başlayan Furniture.com. Şirketin kurucuları, müşterilerin bilgisayar ekranında gördükleri mobilyaları satın alacaklarını düşünerek bu işe girmişlerdi. Ürünleri hiç test etmeden, dokunmadan sadece bir resme bakarak alma fikri tüketiciler tarafından çok fazla tutulmadığı için başarısızlıkla sonuçlandı ve Furniture.com 2000 yılında kapısına kilit vurmak zorunda kaldı. Bu şirket de ikinci şansını 2001 yılında tekrar açılarak yakaladı. Bu versiyonunda ise ürün yorumları bulunuyordu ve kullanıcıları fiziki mağazalarda mobilyaları görmeye yönlendirdikten sonra, online alışverişe teşvik ediyordu.

Pets.com

Pets.com, belki de zamanının ötesinde olan bir şirketti. Evcil hayvan gıdaları satmak bundan 10-12 yıl önce çok da parlak bir fikir olarak görülmüyormuş belli ki. Şu an birçok hayvansever vakit bulamadığı için bu ürünleri internetten almaya hevesli olsa da, o dönemlerde teslimat ağlarının fazla yaygınlaşmamış olması ve kargo ücretlerinin yüksek olması nedeniyle bu girişim çok fazla tutulmadı. Tüketiciler fiziki mağazalarda alışveriş yaparken bu ürünleri de satın almayı daha mantıklı buluyorlardı. Bu yüzden de 1998 yılında kurulan şirket ancak 2000 yılına kadar dayanabildi.

LetsBuyIt.com

Groupon daha ortada yokken grup indirim satışlarının yapıldığı bir servis olan LetsBuyIt.com’un başarısızlığının arkasındaki neden ise, sadece büyük şirketlerin ürünlerine yönelik kampanyalar sunuyor olmasıydı. Daha küçük çaplı ve yerel işletmelerin ürünlerine yer vermemesi ve interneti kullanan büyük kitlelerde tüketicinin olmaması şirketin sonunu getiren etmenler arasında yer alıyor. Şirket şu an, Fransa, Almanya ve İngiltere’de fiyat karşılaştırma sitesi olarak hizmet vermekte.

Kozmo.com

Online mağaza ve teslimat servisi olarak hizmet veren Kozmo.com, 1998 yılında hayata geçen projelerden biri. DVD’den, atıştırmalık yiyeceklere kadar birçok farklı ürünün satışını yapıp, 1 saat içinde de ücretsiz bir şekilde teslim eden şirket, o dönemde ücretsiz teslimat maliyetleriyle baş edemediği için zorluklar çekmeye başladı. Kısa sürede 7 farklı şehre yayılsa da yükselen maliyetlerle baş edemedi ve 10 dolarlık minumum alışveriş tutar limiti koydu. Ancak bu da şirketi kurtaramadı ve Mart 2001’de kepenklerini indirmek ve 1.100 çalışanını da işten çıkartmak zorunda kaldı.

Boo.com

Dot com döneminin en popüler başarısızlıklarından biri olan Boo.com da 1998 yılında e-ticarete başlayan şirketlerden. 1999 yılında ünlü markaların kıyafetlerini online satmaya başlayan şirketin internet sayfasında JavaScript ve Flash kullanılıyordu; ama o dönemlerde hala dial-up bağlantılarla internete bağlanıldığı için, şirketin sayfaları çok yavaş açılıyordu. Bunun yanında yönetimdeki bazı sorunlar da şirketin kötü bir dönem geçirmesine sebep oldu. İngiltere merkezli bir şirket olan Boo.com, beklenen satış rakamlarını karşılayamadığı için Mayıs 2000’de kapandı.

MVP.com

1990’ların sonunda da e-ticarete yatırım yapan ünlüler bulunuyordu ve MVP.com da bu şirketler arasındaydı. Michael Jordan, John Elway ve Wayne Gretzky’den destek alan firma spor ürünlerinin online satışını yapıyordu. 1999 yılında kurulmasının ardından kısa sürede 150 kişilik bir ekibe sahip olan MVP, kuruluşundan 1 yıl sonra 2000’de kapandı.

Bunların dışında da aynı dönemde kurulmuş olup, yine benzer sorunlardan dolayı kapanmak zorunda kalan başka şirketler de var. Güzellik ve kişisel bakım ürünleri satanlar kategorisinde, Beautyjungle.com, iBeauty.com, Beauty.com, Reflect.com ve Eve.com bulunuyor. Tüketicilerle şirketleri bir portalda buluşturan BizBuyer.com da Aralık 2000’de kapanan şirketler arasında yer alıyor. Sadece bir yıl kadar hizmet veren GovWorks ve Kibu da 2000 yılında kapılarına kilit vurmak zorunda kalan diğer şirketlerden.



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Yorumlar

  1. Kadir der ki:

    10 yıl önce okumuş olsaydım çok güzel bir yazıymış derdim ancak bahsedilen girişimler ile şu an arasında kültür, jenerasyon, teknoloji, lojistik… Kısaca çağ farkı var. Elbette çıkarılacak dersler var ancak daha güncel bir araştırma görmek daha iyi olurdu

    • Selim der ki:

      kadircim ama sen de ali ağaoğlu gibisin “o değil, bu değil”, ne güzel yazmışlar işte. geri kalanını da sen araştır, sen çıkar derslerini.

    • elif der ki:

      Kadir Bey’in yorumuna katılıyorum.. Günümüzü düşündüğümüzde doyurucu bir araştırma olarak durmuyor..

  2. aslında olay basit kendi tecrübemden biliyorum (habireal.com) kapananların %90’ı işin ticaret kısmında çakıldıkları için kapanıyor, maliyetlerde sorun yaşadıkları için. önce ticareti iyi bilmek lazım, alırken kazanmak, işin lojistik altyapı ve maliyetlerini iyi hesaplamak ve adam gibi pazarlama planı yapmak.

    habireal.com 2010 eylülde start verdik, pazarlama bütçesi çok kısıtlıydı buna ramen günlük 2 satışa çıktık 2 ayda, lojistik kısmında da çok sıkıntıyoktu, ama ürün tedariği aşamasında alırken kazanamıyorduk, benim tedarikçiden satın aldığım fiyata hepsiburada satış yapıyordu, sermaye olmayınca alım gücü de olmuyor, nitekim olmadı, yatırımcıda bulamadım, kendime ticaret yapmak bana göre değil dedim ve 2011 kasımda kapattım.

  3. böyle bir araştırmayı türk girişimleri için de yapabiliriz. daha derin bir araştırma çok daha faydalı olur. başarı kadar başarısızlıkları inceleyip gerekli dersleri çıkarmalıyız.

Fikrini söyle

*