14 Kasım 2018

Devlet İnternet Firmalarına Rakip Olursa

Ülkemizde internet ve eticaret sektörü büyüdükçe yerli ve yabancı birçok yatırımcının dikkatini çekmeye devam ediyor. Geçtiğimiz son bir iki senede birçok yatırım gurubu Türk internet sektöründe yeni projelerle yerini aldı. Bunlar sektörümüz için hem sevindirici hem de doğal olan gelişmeler.

Ancak devletimiz ve belediyelerimizin, hızla büyüyen ve iştah kabartan internet pastasından “nasıl pay alabiliriz” yarışına girmeleri beni hayretler içinde bırakan konu.

Son aylarda devletin internet ve eticaret sektörünü ne kadar ciddiye aldığını gösteren birkaç örnek:

Varan 1: PTT 3 Boyutlu Eticarete Girdi – ePttAVM

Mayıs ayında, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım’ın bizzat katılımı ile ePttAVM törenle açıldı.

PTT ismini “Posta, Telefon, Telgraf” kelimelerinin kısaltmalarından alırken artık “posta, banka, lojistik, eticaret” gibi yepyeni iş dallarında hizmet etmeye devam ediyor.

ePttAVM, http://www.epttavm.com adresinde, ramazan paketinden çocuk bezine ihtiyacınız olan her türlü ürünü Amazon tadında ama 3 boyut farkıyla sunan geleneksel bir eticaret sitesi.

Varan 2: İstanbul Büyükşehir Belediyesi ibbTube ile Youtube’a Rakip Oldu

İlk duyduğumda Zaytung haberi sandığım ibbTube yayın hayatında başladı. Leyla ile Mecnun‘dan Halil Sezai’nin yeni klibine kadar zengin! bir içeriğe sahip olan ibbTube bütün hızıyla yayın hayatına devam ediyor.

Varan 3: Ulaştırma Bakanımız Google’a Rakip Olacak e-Çelebi Projesini Açıkladı

Geçtiğimiz aylarda sektörle ilgili gelen önemli bir haber de ulaştırma bakanımızın “bizleri Google’dan koruyacak” yerli bir arama motoru için harekete geçildiğini duyurması idi.

Devlet İnternet Sektörüne Yatırım Yapmalı!

Yukarda verdiğim 3 örneğe benzer, gerek yerel yönetimlerden gerekse bakanlıklardan daha birçok devlet projesi duyacağız yakında.

Dünyada bilişim devrimi yaşanırken devletin internet sektörüne yatırım yapması kadar doğal bir durum olamaz. Ancak gelişmiş hiçbir ülkede rastlanmayacak şekilde, devletin internet sektöründe belirli bir büyüklüğe gelen alanlarda yerli ve yabancı oyunculara birebir rakip olması, yöneticilerin bilgisizliği ya da yanlış yönlendirilmesinden dolayıdır.

Çözüm önerisi ya da alternatif bakış açısı sunmadan eleştiri yapmak pek huyum değildir. Bu nedenle yukarda 3 örnek hakkında birkaç önerim olacak.

Devlet İnternet Sektörüne Rakip Değil, Destek Olmalı

  • ePttAVM: PTT, internete yatırım yapmadan önce kendi içinde bir soru sorarak başlayabilirdi: “Neden eticaret firmalarının çoğu kargo için bizi tercih etmiyor?”

    Belki de ABD’nin PTT’si USPS‘in eticaret firmaları için geliştirdiği çözümlerle hem gelirlerini hem de müşteri memnuniyetini nasıl çok ciddi şekilde arttırdığını araştırmalıydı.

    PTT, eticaret firmalarına birebir rakip olmayı tercih etmektense, bu firmaların ihtiyaçlarını araştırıp anladıktan sonra onlara yönelik çözümler üreterek de sektöre hizmet edebilir, aynı zamanda gelirlerini arttırabilirdi. Bunun için geç kalmış sayılmaz da.

  • ibbTube: Gelelim İstanbul Büyükşehir Belediyesine. Dünyada eşi benzeri olmayan, aşık olduğum şehir İstanbul’u tanıtmak için ibbTube yerine belediye, hali hazırda dünyada en çok ziyaret edilen Youtube, Vimeo gibi video sitelerinde birer kanal (channel) açıp ciddi bir yatırımla hem güzel İstanbul’un tanıtımına katkı sağlar hem de birçok farklı gelir modeli oluşturabilirdi.

    ibbTube, İstanbul’un imajına olmasa da yerel yönetimin imajına zarar verecek ve ne yazık ki İstanbul’luların şehir kameralarını izlemek dışında ziyaret etmeyecekleri, tek kelime ile başarısız bir proje olmaktan öte gidemeyecek.

  • e-çelebi: “Bu bilişime fazla kafa yorarsan sıyırırsın!” açıklaması ile sektörümüzde adından sıkça söz ettiren Binali Yıldırım’ın duyurduğu bir proje olan yerli arama motoru e-çelebi, 3. dünya ülkeleri yönetimlerinin bilişim çağından önce alışkanlık edindiği “vatandaşın attığı her adımdan haberimiz olsun” hevesinin bir meyvesi olarak karşımıza çıktı.

    Yerli ve yabancı özel sektörün hali hazırda başarılı birçok arama motoru projesi varken devletin yıllardır istenilen noktaya getiremediği e-devlet projesine odaklanması ve hem halkımızın hem de özel sektörün işini kolaylaştıracak çözümler sunması daha hayırlı olacaktır diye düşünüyorum.

“Bilişim çağında devletimiz özel sektöre hiçbir şekilde destek olmuyor” demek ancak nankörlük olur. Birçok teşvik ve destek internet sektörünün hızla büyümesinde faydasını şimdiden gösteriyor. Üniversitelerin de bilişime verdiği önemle özel sektör, devlet ve akademi işbirliği yeterli olmasa da başarılı adımlar atıyor.

Devletin, bilişim ve eticaret sektörüne rakip olmaktansa, sektörün ihtiyaçlarıyla daha yakından ilgilenip, çözümler üretmesi, katma değeri çok yüksek olan sektörlerin başında gelen bilişim sektörünün, dolayısıyla devletimizin birlikte kazanacağı tek ortak yol olmalı.



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Yorumlar

  1. Özellikle ePttAVM ile devletin e-ticaretteki zorluklar ve problemleri çok daha iyi algılayacağını düşünüyorum.
    Bir musibet bin nasihattan iyidir… Yapabilecekleri hiçbir araştırma bu işe yatıracakları para ve zamandan kıymetli olmayacaktır. Karşılaşacakları zorluklar kendi canlarını yakacağı için bunlara alınacak aksiyon daha hızlı olacaktır. Bu proje sayesinde ülkemizdeki e-ticaret sektörünün gerek hukuksal gerekse de lojistik alanda gelişmesine katkı sağlayacağını düşünüyorum.
    ibbTube ve e-çelebi projeleri için ise susma hakkımı kullanmak istiyorum… 🙂

  2. Bayram Demir der ki:

    Bu islerin hepsi zarar edecek. Aynen TRT gibi bizler tarafindan subvanse edilecek. Bir yandan serbest piyasa ekonomisinin tesisi icin ozellestirme yapip bir taraftan yeni nesil sektorlerde yatirim yapmak sacmaligida ancak T.C. nin yapacagi bir is. “IBB Tube”.!!! La havle …
    Ali Balcin beyin iyimserligine de katilamiyorum. Devlet kurumlari is yaparken is ogrenmezler. Neden zarar ettiklerini bilirler ancak onemli olan kar degil “hizmet” tir bunlar icin. Ettikleri zarari da “sektor” den cikaracaklardir.

  3. Bence yanlış düşünüyorsun. Devletin bu işleride ayrıca yapması devletin halkı anlaması için bir eğitim merkezi adet.

    • Bayram Demir der ki:

      Devlet gayet basit bir danismanlik hizmeti satinalinmasi yoluna giderek de halki (buradaki sektoru) anlayabilir. Ama niyet bu degil.

    • huseyin der ki:

      Devletin halkını anlaması için bunu yapmasımı gerekiyor ? Devlet halktan insanlar degilmi ? Marstan mı geldiler yoksa zeka yokta deneme yanılma ilemi yapıyorlar ?

    • Bir müsibet, bin nasihatten iyidir diye bir ata sözü duymadınız mı?

  4. Ahmet bey
    Dediklerinize katılmadığım tek nokta ibbtube dir,
    Bugün İngiliz futbol devi Manchester United kendi sosyal ağını kuruyor!
    İstanbul için de bu yapılan çok mantıklı ve güzel.
    Tabi hakkını vererek gercekten isletilebilirse.

    • huseyin der ki:

      Bu site açılırken belediye başkanı sadece İstanbulun tanıtımının yapılacağı bahsediyor, hiç sosyal agdan bahsetmiyor haddini aşan bir çılgın proje sanırım ?

  5. huseyin der ki:

    Merhabalar Ahmet bey, bayadır sitenize yorum yazmak nasip olmuyordu 🙂 kısmet bugüneymiş.
    Öncelikle güzel bir inceleme yazısı olmuş eline sağlık.

    PTT avm bu devlet kurumunun hangi görev ve yetklilerinde e-ticaret yapmak yazıyor ? Traji komik bir durum. Belliki gecenin bir yarısında bu kanun çıkartılmış. Önce PTT genelgelerinde yazılan hizmetleri tam anlamıyla yerine getirsin. Posta hizmetini tam anlamıyla yerine getirsin ondan sonra böyle görev ve yetkilerinde yazılı olmayan işleri yapsın. Bu ülkede kurye denen bişey varsa ve banka kartları banka ekstreleri firma yazışmaları PTT aracılığı ile degilde kurye firmaları aracılıgı ile geliyorsa PTT asıl görevini yetine getiremediğini gösterir. Zaten devletin Telekom gibi PTT”nin Tesini özelleştirdiği bir çağda devletin ticaret teşebbüsünde bulunmasını hiçbir kafa açıklayamaz. Arkadaşların dediği gibi neden hiçbir ticaret sitesi ptt kargoyu kullanmıyor daha ucuz ve avantajları varken ? Kullanan varsada bundan sonra bir takibine para kazandırmaz heralde.

    Gelelim ibbtube vasatına, bu haber ilk çıktığında gülmüştüm, ancak yorum yazıp muattap bulunca mideme ağrılar girmişti. http://www.webrazzi.com/2012/05/27/ibbtube-belediye-video/ buradaki yazıya yapılan yorumlarda bu projenin mimarlarından olan Faruk beyin yorumlarını okuyabilirsiniz. Ben arkadaşın sosyal ağ açıklamarından sonra pes ettim ve bir daha cevap vermek istemedim. Faruk bey gibi bir devlet yetkilisinden bu açıklamaları duyduktan sonra Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül’ün neden silikon vadisine neden gittiğini sorgular oldum.

    Eçelebi konusuna gelince bunu devletin hangi kurumu üstlendide yapıyor hangisinin görev ve yetkisinde bu yazıyor düşünmeden edemiyorum ? Yahu ülkede bir kırım kongo genesi denen bir olay var ve bunun direk muattabı sağlık bakanlığı, ne bir ilacını bulabiliyor ne bir mücadele yöntemini bu kadar araştırmadan geliştirmeden aciziz ama kalkıp arama motoruna kafa yoruyorlar.

    Bundan 4-5 yıl önce blogumda bir yazı yazmıştım üniversite web sitelerinde neden arama motoru yokta, kendi iç sayfalarında arama yapabilmek için Google alt yapısını kullanıyorlar diye. Gerçekten çok acı bir durum olarak gözüme çarpmıştı bir teknik üniversite ve bilgisayar mühendisliği, bilgisayar programcılığı bölümleri var ve web sitelerinde arama motoru yok. Bir sınıfa bitirme tezi olarak bunun Ar-Ge’si verilse ne olur demiştim ama yok 🙂 bitirme tezi ancak Steve Jobs üzerine araştırma olacak, yok Microsoftun sağlık alanındaki yatırımlarının araştırılması olacak.

    İşte devletin yapacağı kendi kendine arama motoru kurmak değil, önce üniversitelerini geleceğe dönük araştıran geliştiren üreten bir yapıya kavuşturmak için eğitim sistemini düzelteceksin, sonra bu üniversitelerin bu tür yapıları geliştirmesi için kaynak ayıracaksın. Böyle yaparsan bir e-çelebi projesi degilde 100 tane 1000 tane eçelebi projesi çıkar.

    Burada Binali Yıldırım değilde bir üniversitenin bir ögrenci topluluğu çıkıpta e-çelebiden bahsetse alkışlarım 15 yıl geriden gitsekte aferim derim.

    Yahu Cumhurbaşkanı kalkıp silikon vadisine gezi düzenliyor bir sürü kişi katılıyor oradan bişeyler öğrenip gelip Türkiye’de yasalar az düzelir, ar-ge’nin bilişimin önü açılır diye düşünüyorsun ama Silikon Vadisinde gördükleri tek şey Türkiye ekonomisinin 10 katı bir paranın bu vadide olduğu ve bunun ağızları sulandırdığı. Hemen gelip devletin youtubesi, devletin e-ticaret sitesi, devletin sosyal ağı, devletin arama motorunu kurmaları.

    Arkadaşların yok ders alırlar yok bundan internetin halini anlarlar, bunlar deneme yanılmadır iyidir şeklindeki yorumlarınıda esefle kınıyorum. Bu insanlar o görevin başına sokaktan bulunup getirilmediler bunlar aptal insanlar değiller, bir işi deneyip yanılarak, illa yapılarak görecek kişiler değiller. Eticaretin halini kendi e-ticaret sitesini video sitesini kurarak anlamak anlamak durumunda olamazlar, devlet hal anlama işi degildir. Devlet durumun araştırmasını yapıp herkese adil olan kuralı koymaktır. O deneme yanılma işini girişimciler yapar tutarsa zengin olur tutmazsa batar.

    Ben ülkemde youtube, google, amazon gibi global ölçekte işlerin çıkmasını herkesten çok isterim. Ahmet Kırtok’ta ister bu yüzden Amerikadan kalkıp Türkiye’ye geldi ışık var birşeyler olacak benimde bunda katkım olsun tecrübemi burada desteğe dönüştüreyim diye. New York belediyesinin sosyal video ağı var aman Türkiyedeki bütün belediyelerede acilen hazır video scriptinden bir site kuralım bi yerleri eksik kalmasın diye gelmedi.

    Bir örnekle açıklayayım çok iyi bir yazılımcı arkadaşım var ve muhteşem bir projesi var. İşinden ayrılıyor ve Kosgeb kursuna katılıyor projeme destek alacağım diye. Gidiyor kosgebe proje yazdır diyorlar bunun adresi olarak danışmanlık şirketini gösteriyorlar, hibe yada destek alabilmek için. Hadi projen yazıldı diyelim bir yazılım şirketi kuracağı için alabileceğin destek yada hibenin sadece masa sandelye bilgisayar yazıcı olabileceğini söylüyorlar 🙂 Bir dikiş makinası alırsan buna hibe var ama yazılım üretmen için neye hibe yada destek verelim diyorlar.. Neyseki arkadaş güzel ortaklar bulduda 1 yılda 10 -12 kişinin çalıştığı çok güzel işler başaran bir firma haline dönüştüler.. Ha oradada bitmedi iş 🙂 arkadaşla sohbet ediyorum yahu yazılımın gideri olmadığı için yani hanmadde gösteremediğim için verğileri çok ağır diyor.. Ha devlet bu şirkete destek verseydi, şirket kurulduktan sonra gerekli vergi düzenlemesini adil bir şekilde yapsaydı bu arkadaşın şirketinin logosunun altında Kosgeb yada devlet imzası olsaydı iyi olmayacakmıydı ? Hiçbiri olmasa devlet bana engel çıkarıyor vergilerin altında ezilmiyorum deseydi bu bile yeterdi ? İşte o zaman Binali Yıldırım alkışlanırdı.

    Bu girişimlerin yeri devlet değil, özel teşebüsler üniversiteler olmalı. Devletin tek görevi bu girişimlerin, geliştirmelerin yolunu açacak yasal düzenlemeleri hazırlamaktır.

  6. ercan der ki:

    özgür internetin sonunu getirecek uygulamalar işte daha ne olsun.ayrıca http://ahmetkirtok.com/ neden güncellenmıyor acaba?

  7. Önce güzel başlayıp sonra gerçekçi eleştirilerinizi okuyunca size hak vermemek elde değil Ahmet bey. Gerçekten çok aydınlatıcı bir yazı olmuş, elinize sağlık.

Fikrini söyle

*