16 Kasım 2018

Dot Com Balonunda İflas Eden İlk Grup Alışveriş Sitesi Mercata.com

Grup satın alma sitelerinin popülerliği günümüzde oldukça arttı ve artmaya da devam ediyor. Gelişen teknoloji sayesinde kullanıcılar hem evlerinden, hem de mobil cihazlarıyla bu siteleri takip edebiliyor ve online alışveriş yapabiliyorlar. Tüm bu gelişmeler son bir kaç yılda hızını artırmış olsa da, grup satın alma sitelerinin geçmişi bundan daha da eskiye dayanıyor.

Mercata.com için grup satın alma sitelerinin ilki demek pek yanlış olmaz. 1999 yılında kurulan şirketin ürün yelpazesinde çoğunlukla elektronik eşyalar ile ev eşya ve araç gereçleri bulunuyordu. Mercata.com’a ilk yatırımın ise Microsoft’un kurucularından olan Paul Allen tarafından yapıldığı biliniyor. Mercata.com’un amacı, daha fazla müşteriye daha fazla indirim sunmayı amaçlayan bir internet sitesi olmaktı. Şirket, tedarikçilerden satılan ürün başına belli bir komisyon alarak gelir sağlıyordu.

Bu şu anlama geliyor, siteye 1000 liralık bir ürün koyulduğunu düşünürsek, ne kadar çok kişi o ürünü almak için talepte bulunursa, internet sitesi kendi belirlediği bir oranda o ürüne indirim yapıyordu. Bu indirimin yapılabilmesi için internet sitesine belli bir müşteri limiti koyulmuş. Örneğin, 50 kişi bu ürüne başvurduğunda site %10 indirime gidebiliyordu. Eğer beklenen rakama ulaşılırsa, site başka bir indirim için yine bir talep sayısı belirleyecek ve böylece indirimler devam edecekti. Ancak o ürün istenilen sayıda talep alamazsa, sizde o indirimden yararlanamıyordunuz.

Neden başarız oldu?

Bilindiği üzere 2000’lerin başlarında internet bugün olduğu kadar yaygın değildi ve online alışverişe de hala çok güvenli olarak bakılmıyordu. Bugünkü gibi sosyal ağlar da kullanılmadığı için, internet üzerinde insanlar arasındaki etkileşim bugünün çok aşağılarındaydı. Bu üç sebep bile başlı başına, bir şirketin e-ticaret sektöründe çok tutunamamasına neden olabilir; çünkü bugün günlük yaşantımıza baktığımızda, mobil çağın da etkisiyle internetsiz bir anımız geçmez oldu.

Mercata.com’un sistemi şu şekilde işliyordu: İnsanlar bir ürün almak istediklerinde ailelerine ve yakın çevrelerine bu üründen bahsetmek zorunda olacaklardı. Böylelikle onlar da bu ürünü almak isteyecekler ve bunun sonunda da ürünün internet sitesindeki fiyatı da düşecekti. Bugün bu işi yapmak belki 2-3 tık kadar kolay; ama bundan 12-13 yıl önce durum bu kadar kolay değildi. Tüm o insanlara ulaşıp bu üründen bahsetmek bile zaman alıyordu. Bir de buna ek olarak o insanları bir bilgisayar karşısına oturtup ürünü almaları için talepte bulunmalarını sağlamanız gerekiyordu. Günümüzde bu işlemler her ne kadar teferruatlı gözükse de o dönemlerde bir kaç dolar kar edebilmek için tüketiciler böyle toptan alışverişler yapmayı tercih edebiliyorlardı.

Bunun yanı sıra, Mercata.com’da sürekli olarak güzel ürünler bulmak mümkün olmuyordu. Sitedeki ürünler ilgi çekici olmadığı zaman şirket belli bir düzeyde kar edemiyordu ve nakit sıkıntısı çekebiliyordu. Ayrıca, sitedeki indirimli ürünler kullanıcıların isteklerini karşılayamayabiliyordu. Böyle olunca da indirimdeki ürüne fazla talep gelmiyordu ve birçok kullanıcı ürünü almaktan vazgeçiyordu. Bu da firmayı zor durumda bırakan etkenlerden biri olarak düşünülebilir.

Mercata.com’un teklifleri toplu alımlarda tüketicileri tatmin etmiyordu. Buna ek olarak belirlenen müşteri sayısına belli bir süre içinde ulaşma zorunluluğuna, geçen süre zarfında tüketicinin beklemek zorunda olması da eklenince, tüketiciler Mercata.com’u tercih etmemeye başladı.

Tüm bunlara, şirketin 2001 yılında borsadaki başarısızlığı da eklenince, yatırım yapan firmalar para akışını kesti. İyi düşünülmemiş iş modeli ve iş planlamasındaki eksiklikler Marceta.com’u nakitsiz bırakarak, iflasa zorladı.

Marceta.com zamansız yapılmış bir iş girişimi olarak düşünülebilir. E-ticaret sektörünün henüz çok gelişmediği bir dönemde, bu tarz bir girişimde bulunmak çok yenilikçi bir hareket olsa da, uygulanması çok zor bir girişimdi. Zaten sadece 2 yıl piyasada tutunabilen bu şirketin batması da bunu kanıtlar nitelikte. O günden bu yana gerçekleşen teknolojik gelişmeler ise bugünkü online alışveriş sektörünün en önemli destekleyicisi oldu. Bu gelişmeler devam ettikçe e-ticaret sektörü de büyümeye devam ederek hayatımızda biraz daha yer alacağa benziyor.



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Fikrini söyle

*