19 Kasım 2018

E-Ticarete Nasıl Yatırım Yapılır? Yatırım ve Tasfiyede Bilmeniz Gereken 3 Nokta

e-ticaret satış 4

İster bağımsız bir e-ticaret sitesi olsun isterse bir fiziksel mağaza zincirinin web sitesi, perakende e-ticaret şirketlerine borç vermek ve sponsor olmak doğrudan bir fiziksel mağazaya maddi destek vermekten daha zor.

Bu da yatırımcıların özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde e-ticaret girişimcilerine destek olmasını zorlaştırıyor. Peki, Türkiye’de e-ticaret sektörüne giriş yapmak isteyen bir yatırımcının borç verirken hangi kriterlere dikkat etmesi gerekiyor? Şirketin tasfiye edilmesi söz konusu olduğunda yatırımcılar alacaklarını tahsil etmek için sitede satılan malları nasıl elden çıkarmalı?

Portföy değerini tespit edin

Borç vermeden önce ilgili şirketin stoklarında malın nakit değerinin doğru bir şekilde hesaplanması gerekiyor. Bunun dışında borç veren tarafın da tasfiye satışlarını optimize etmek için işletme faaliyetlerini izlemesi gerekiyor.

Perakende sektörü büyüdükçe e-ticarete yatırım yapan özel ve tüzel kişilerin potansiyel yatırım getirisi de artırıyor. Bu da yatırım yapılan şirketin elden çıkarılması ve iflası gibi durumlarda özel riskler oluşturuyor.

Örneğin Amerika’da perakende sektörünün yüzde 8-9’u online satışa geçti ve 2014 yılında web satışları 300 milyar doları aştı. Forrester Research tarafından 2014 yılında yayınlanan bir araştırmaya göre online perakende satışlar 2018 yılına kadar yüzde 11 büyüyecek. Bu da tek başına yüzde 57 artışa ve birleşik büyüme endeksinde yüzde 9,5 hızlanmaya karşılık geliyor; yani sektörde potansiyel büyük.

e-ticaret satış 2

Tasfiyenin fizibilitesi

Bununla birlikte tüketicilerin büyük kısmı fiziksel mağazalardan alışverişe devam ediyor. Hatta online müşterilerin yüzde 55’i öncelikle fiziksel mağazadan tanıdıkları markaların web sitelerinden alışveriş ediyor. Sadece e-ticaret üzerinden satış yapan firmalar geride kalıyor. Bu da sektöre borç verenler söz konusu olduğunda e-ticaret firmalarının tasfiye edilmesi riskinin yeniden hesaplanmasını gerektiriyor. Bununla ilgili değerleme faktörlerini aşağıda sizler için sıraladık:

1. E-ticaret şirketi bağımsız bir oluşum mu, yoksa iştirak mi? Güvenli bir tasfiye kanalı mı?

Örneğin fiziksel mağaza zincirinin e-ticaret koluysa internet satışları ana şirketin satışlarının yüzde kaçına karşılık geliyor? Bu oran yüzde 10’u aşıyorsa ilgili e-ticaret şirketi portföy elden çıkarma stratejisinin bir parçası olarak kullanılabilir.

Stoktaki malların nakde çevrilmesi mümkünse bu noktada stokları başka bir e-ticaret şirketine devretme, online siteden indirimli olarak satma ve fiziksel olarak satışa çıkarma seçeneklerinin değerlendirilmesi, sonuçta hangisinin daha kârlı olduğuna bakılması gerekiyor. Bu bağlamda sigorta, garanti, nakliye gibi kalemler önem taşıyor.

Normalde kolay satılan mallar kolay elden çıkarılıyor

E-ticaret sitesinin malları normalde kolay satılıyorsa stokların nakde çevrilmesi de kolaylaşıyor. Örneğin marka kol saatleri konfeksiyon ürünler gibi farklı bedenlerde üretilmediği için kolayca elden çıkarılabiliyor. Bu saatleri diğer markalarla karşılaştırıp maliyetine satışları optimize etmek de kolay oluyor. Ancak, aynı kolaylık taze sebze-meyve stoklarını elden çıkarmakta geçerli değil.

Her durumda müşteriler online tasfiye satışlarını normal satış gözüyle gördüğü için malı elden çıkarmayı zorlaştırmıyor. Bununla birlikte online sayfaya “tasfiye nedeniyle maliyetine satışlar”, “son üç gün!” gibi aciliyet mesajı içeren harekete çağrı ifadeleri yerleştirmek stokları hızla eritmek açısından yararlı oluyor.

2. Hemen bir tasfiye değerleme modeli oluşturun

Kısacası e-ticaret şirketinin tasfiyesi ile elinize ne kadar para geçeceğini ve yatırımınızın / verdiğiniz borcun ne kadarını geri alacağınızı hızla hesaplamanız gerekiyor. Gerçek tasfiye değerlerini bilmek satışta pazarlık gücünü artırdığı gibi süreci hızlandırmak zararına satış olasılığını azaltıyor.

Bu noktada en iyi yöntem fiziksel mağaza kapatır gibi bir çıkış stratejisi belirlemek. Örneğin tüm envanter için değil de mevsimlik envanter için doğrudan online tüketiciye satış taktiği gütmek avantaj sağlıyor. Elbette modelde tasfiye öncesi siparişleri göndermek için geçecek zamanı da hesaba katmak gerekiyor. Özellikle de doğrudan pazarlamada tasfiye edilecek şirketin güçlü bir müşteri portföyüne sahip olması önem taşıyor.

Bu model hangi kriterlere göre hazırlanıyor?

Temel performans göstergeleri (KPI’lar) ve genel satış performansı çıkış stratejisi modeli için somut bilgi sağlıyor. Modeli iyileştirmek içinse mevcut pazarlama kampanyalarını tasfiyeye göre özelleştirmek, tıklama başına ödeme reklam planını değiştirmek ve e-posta pazarlamasına odaklanmak da mümkün. Bunun dışında eritilemeyen ve elde kalan mallar için de provizyon belirlemek gerekiyor.

e-ticaret satış 3

3. Riskleri azaltmaya odaklanın

Kazançlarınızı optimize etmeniz için en temel çıkış stratejisi risklerini aşağıda bulabilirsiniz:

a) Web sitesi riskleri

  • E-ticaret platformu doğru işletiliyor mu?
  • E-ticaret ve dijital pazarlama teknolojisi güncel mi?
  • Web sitesini tasfiye satışlarına dönüştürmek mümkün mü?
  • Stok tasfiye edilirse tedarikçiye ve/veya borç ödemek gerekiyor mu?

b) Fikri mülkiyet riskleri

  • Tasfiye satışları fikri mülkiyet haklarının elden çıkarılmasını gerektiriyor mu?
  • Alan adı ve barındırma hizmeti ödemeleri yapılmış mı? Tasfiye satışları için hizmeti yenilemek gerekiyor mu? (Alan adının kaybedilmesi tasfiye satışlarına zarar verir)
  • Müşteriyle iletişim bilgileri sitede okunaklı olarak yer alıyor mu? (Müşteri siteniz kapandığında ürün iadesi vb. için sizinle iletişime geçebilmeli.)

c) Web sitesi kadrolarına ait riskler (dış kaynak kullanımı, barındırma ve hizmetler)

  • Web siteleri genellikle dış kaynakla kiralanan kadrolarla yönetildiği için kadroların online tasfiye satışları sırasında istihdam edilmesi gerekiyor. Ödemelerin aksaması tasfiye satışlarının durmasına neden olacaktır.

d) Müşteri verisi riskleri:

  • Müşteri verileri bir e-ticaret sitesinin en önemli portföyünü oluşturuyor. Bu veriler şirket binasında mı, yoksa üçüncü taraf kiralık sucularda mı tutuluyor? Tasfiyeden sonra verilere ne olacak?
  • Özellikle de ürün iadesi ve teknik destek gibi konularda tasfiyeyi başlatan tarafın (ki buna icra dairesi de dahil) müşterilerle iletişime geçmesi gerekiyor. Türkiye’deki yasal boşluklara rağmen yurt dışına satış yapan sitelerin buna ekstra dikkat etmesi gerekiyor.

Sonuç

İster yatırımcılar tasfiye etsin, ister şirket sahibi, şirketi satın alan kişi veya icra kanalı; e-ticaret sitelerinin çıkış stratejisinde üç temel noktayı göz önünde bulundurmak gerekiyor:

  • Stokları elden çıkarmak için online veya fiziksel satış kanalı açık olmalı.
  • Alacaklının stokların satılıp satılamayacağını bilmesi gerekiyor.
  • Tasfiye satışlarını dikkatle takip ederek maksimum geliri sağlamak önem taşıyor.

 



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Fikrini söyle

*