21 Haziran 2018

Fikirden Projeye Giderken

Geçen hafta e-ticaret ve girişimci toplantılarıyla yoğun bir zaman geçirdim. 15 Şubat’ta Webrazzi E-ticaret 2012 toplantısına; 16 – 19 Şubat’ta E Tohum Startup 2012’ye katıldım.

Birçok genç girişimci arkadaş ile sohbet etme fırsatı buldum. Bana projesini anlatmaya kalkışanları, yıllar boyunca defalarca 2 haneli milyon dolarlık proje yapmış bir adam olarak fena halde sınayacağımı baştan söyledim. “Fikirleri öldüren adam”  şöhretimi hatırlattım. Israrla sınanmaya niyetlenenler oldu.

Hiç kimseye “İş modelin nedir?” “Nereden para kazanacaksın?” diye sormadım. Önce projeyi dinledim. Sonra da müşteri deneyimini sordum.

Dinlediğim projelerden biri foodback idi. Girişimciyi -bence- başarıya yaklaştıran bakış açısını foodback üzerinden örnekleyerek anlatacağım.

“Müşteri deneyimi nedir?” diye sorduğumda, müşterinin o proje ile ilk karşılaştığı andan başlayan ve bir başkasının tüm deneyimi okumasına kadar geçen süreyi soruyorum. “Ne zaman başlar, ne zaman biter” diye öğrenmek istiyorum. Yine projeyi dinlemek zorunda kalıyorum.

Müşterinin lokanta deneyiminden başlayalım. Nerede yemek yiyeceğinize karar verirken başlar. Şu yazıda  da belirttiğim gibi eğer yemek müşterinin midesine dokunmamışsa, lokantanın bölgesinden arabayla yola çıkınca biter. Ama eğer mide bozulmuşsa, müşteri tecrübesi tuvalette, belki gece boyunca uykusuzluk süresince, hatta ertesi gün önemli toplantıyı bu yüzden kaçırmışsa, mazeret ararken bile devam eder…

Şimdi foodback ‘i bu düşünceyle inceleyip müşteri deneyimini saptayalım. Tecrübe nasıl başlayacak.  Müşteri lokanta hakkında yorum yazabileceğini veya eski yorumları okuyacağını nereden öğrenecek. Tuzluk ile biberlik arasına sıkıştırılmış olan lokanta menüsünde mi, kağıt peçetelerde mi, yoksa duvardaki panoda mı görecek.

Tecrübe ne zaman bitecek. Lokantada yemekleri çok beğendi ama midesinin bozulduğunu sonra farketti. Üstelik tüm masadakiler perişan oldu. Dönüp daha önce yazdığını düzeltmesi veya altına yeni cümle eklemesi kolay mı?

Teknik terimle kullanıcının (benim deyimimle bireysel müşterinin) deneyimini yazınca iş bitmiyor. Daha önce E-TicaretMAG’da yazdığım gibi tüm paydaşların tecrübelerini aynı şekilde tanımlamak gerekir. Bunu düzgün yapmayanlar, devamlı şikayetlere konu oluyorlar.

Lokanta sahibi menüye veya peçeteye bu site adresinin girilmesini kabul edecek mi? Kendisi hakkında olumsuz mesaj  geldiğinde hemen üyeliğini fesih yoluna gitmeyecek mi?

Dahası var. Garsonun ilgisi çok olabilir ama bilgisinin sorgulandığı yerler de var. 2inci sınıf kebapçıda kimse garsonu sınava çekmiyor. Ama beş yıldızlı lokantalarda her yemeğin nasıl yapıldığı, yanına ne koyulduğu, hatta o yemekle hangi şarabın iyi gittiği garsona soruluyor.  Bu durumda, hangi lokanta için hangi değerlendirme kriterlerinin ekrana geleceğine kim karar verecek. Projenin sahibi, zamanla lokantalara danışmanlık yaparak “sizin düzeyinizdeki lokantalarda şu noktalara dikkat ediliyor” diye hizmeti büyütecek mi?

Dikkat edilirse, müşteri deneyimini oluştururken pazarlama stratejileri de, içerik de, rakipler de, gelirler de, hatta teknoloji de belirleniyor.

Proje aslında yazılım üzerine…Ama tıpkı Ayvalıklı zeytinyağı üreticisi gibi değil mi?

Ürün aslında müşteri deneyiminin bütünü…Sadece zeytinyağı veya sadece yazılım değil. Ürünü iyi saptamayan ne ticarette başarılı olur, ne de e-ticaret’de…



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Yorumlar

  1. Merhaba;
    Ben Seferihisar ilçesinde kurulu üretici pazarlarından sorumlu belediye personeliyim.Belediye öncülüğünde bir e ticaret sitesi kurmaya çalışıyoruz.(www.koypazari.org) bu konuda eğitimli değilim.Bu konuyla ilgili eğitim yada sertifika yada tecrübe tavsiyeniz olabilirmi ?
    Saygılarımla …

  2. Uğur Bey foodback’i ilk incelediğinde oradaydım, şimdi yazıyı okuduktan sonra kendimi bir filmin önce setinde sonra galasında bulunmuş gibi hissettim 🙂

    ***Çok güzel bir yazı olmuş

  3. Merhaba Şevket Meriç,

    Yakında e-Ticaret eğitimi için bir duyuru yapacağız. İzlemeye devam ederseniz, mutlaka gözünüze çarpar.

  4. Merhaba Murat,

    İkinci kere duymuş / okumuş olmana rağmen yazıyı beğenmene sevindim. Teşekkür ederim.

  5. çok iyi değinmişsiniz.

Geribildirimler

Fikrini söyle

*