17 Kasım 2018

iyzico’ya göre Türkiye’de Online Müşteri Sayısı 8 milyon ve Pazar Yılda %30 Büyüyor [Röportaj]

iyzico1 - Kopya

Barbaros Özbugutu ve Tahsin Isin tarafından 2012 yılında İstanbul’da kurulan iyzico, 13 bin 500 üyesi ile Türkiye e-ticaret dünyasına güvenilir ödeme hizmetleri sunuyor. Dünya standartlarındaki PCI-DSS sertifikası ile Türkiye’de lisanslı ödeme çözümleri sunan iyzico CEO’su Barbaros Özbugutu ile e-ticaretin dünü ve bugününü konuştuk.

Türkiye’de online müşteri sayısı 8 milyon, Facebook kullanıcı sayısı ise 35 milyon. Aradaki fark tüketicinin online alışverişe henüz tam alışamadığını ve e-ticaretin temeli olan online ödeme sistemlerinin hızla yaygınlaşması gerektiğini gösteriyor. Ancak Türkiye bu konuda şanslı çünkü güçlü bir bankacılık altyapısı var ve iyzico gibi ödeme platformu çözümleri sunan finansal teknoloji şirketleri e-ticaret şirketlerinin hemen satışa başlamasını sağlıyor.

Türkiye’de e-ticaretin gelişmesi bağlamında iyzico’nun geçmişi ve geleceğinden söz eder misiniz?

Ben Almanya’da doğdum ve büyüdüm, kariyerime de Almanya telekom sektöründe başladım. Almanya’nın Turkcell’inde çalışarak edindiğim 7 yıllık tecrübenin ardından, 2005 ödeme sistemleri sektöründe faaliyet gösteren ve dünyanın en büyük kredi kartı işlemcisi olan First Data’ya geçtim. Almanya, Avusturya ve İsviçre’de çeşitli pozisyonlarda çalıştıktan sonra Almanya’daki Klarna’nın genel müdürü olarak ilk girişimci tecrübesini edindim.

Benim şirketim değildi, ama 4 milyon bütçe ile iyzico’nun bir benzerini Almanya’da geliştir dediler. Tahsin’le de o kulvarda tanıştık ve 2011’de Markafoni ile Trendyol’un popüler olduğu zamanda Türkiye’de e-ticaret gelişiyor dedik. Sektöre hangi noktadan atılacağımıza karar verirken, e-ticaretin temelini ödeme sistemleri platformlarının oluşturduğundan hareketle iyzico’yu kurduk.

Bizi teşvik eden asıl şey Türkiye’de banka altyapısının çok güçlü olmasıydı. Ülkemizdeki 52 bankanın bağlılık puanları ve taksitlendirme seçenekleri Almanya bankalarından ilerideydi. Bu da e-ticarette tüketici tarafının güçlü olduğunu gösteriyordu. Ancak üye işleri tarafı eksikti ve biz de iyzico ile buradan başladık.

Sanal POS entegrasyonu sektörün temeli

Türkiye’de bir e-ticaret sitesi açmak, hatta mal satın alıp stok-envanter yönetimi yapmak zor değil. Asıl zor olan siteyi açar açmaz satış yapmaya başlamak ve bunun için de sanal POS gerekiyor. Ancak 2012 yılında Türkiye’de ödeme platformları yaygınlaşmamıştı. Sadece bankaların kendi kredi kartı sistemleri vardı ve bu da özellikle online ödemeleri pek desteklemiyordu. Şöyle izah edeyim:

Diyelim ki bankanın bir sanal POS’u var. Üye işlerinde bir e-ticaret firmasının 7-8 bankanın POS’unu entegre etmesi lazım. Üstelik başvuru sürecinde her banka için 70 sayfalık sözleşme imzalamak gerekiyor ve bunların yüzde 80’i reddediliyor. Ayrıca banka hesabını ve arayüzünü tek tek yönetme zorluğu bulunuyor. 2012 yılında Türkiye’de e-ticaretin önündeki engel buydu. Tahsin ile bu işi üstlenerek e-ticaret firmaları için sanal POS ve online ödeme çözümü sunan bir platform kurmaya karar verdik. Bugün iyzico 13 bin 500 müşterisi ile Red Herring Top 100 Europe listesinde yer alıyor.

iyzico3

Şirketinizin değişik bir ismi var. Neden iyzico?

İsim seçmek şirketler için en zor işlerden biri. Marka değerinin yanı sıra birçok bariz isim önceden seçilmiş oluyor ve fark yaratmak için değişik isimler denemek gerekiyor. iyzico’nun imajı da üye işlerinde e-ticaret firmalarının işini kolaylaştırmak. Biz de İngilizcedeki “take it easy Joe”nun Türkçe okunuşuna benzeterek “sakin ol dostum, bizimle işin kolay” imajını yaratmaya çalıştık ve aynası iştir kişinin, lafa bakılmaz misali bunu başardık. Ayrıca başından beri şirketimizi uluslararası bir girişim olarak düşündük ve ismimizi yurt dışında da ses getirecek şekilde seçtik.

Türkiye’de ödeme kabul eden 45 bin firma var

Türkiye’de ödeme kabul eden firmalara en iyi hizmeti sunmayı amaçlayan iyzico’da 4 temel noktayı odaklanıyoruz: 1) Sanal POS kullanımı için ıslak imza gerekmesin. 2) Şirketler 48 saat içinde başvurusunu tamamlayarak online ödeme kabul etmeye başlasın. 3) Tüm bankalar tek arayüzle yönetilsin (bunun için siteye bir kod yapıştırmak yeterli olsun) ve 4) E-ticaret firmalarının kullanacağı bu platform PCI DSS v3.0 Level-1  sertifikasıyla dünya standartlarında güvenceli bir altyapı olsun. iyzico bu özellikleri sayesinde firmalara Türkiye’deki 7 bankanın taksitlendirme seçeneklerini sunma imkanı sağlıyor. iyzico’nun Türkiye’de 12-13 bankayla teknik entegrasyonu bulunuyor ve ayrıca 7 bankanın sanal POS hizmetini sunuyor.

Türkiye ile global e-ticareti karşılaştırsak?

Türkiye bu konuda diğer ülkelerden ileride. Almanya’da online ödeme için tek pratik seçenek PayPal hesabı açmaktı ve Türkiye’de iyzico son 3 yılda bu seviyeye geldi. İyzico’nun hedefi ödeme denildiğinde aranan ilk isim olmak. Amacımız Selpak markasının kağıt mendille özdeşlemesi gibi iyzico’nun da ödeme sistemleriyle özdeşleşmesini sağlamak.

Ancak e-ticarette daha işin başındayız: Almanya’da 2 milyon 450 bin KOBİ arasında  685 bini online satış yapıyor ve online ödeme kabul ediyor (üye işleri). Almanya’da perakende sektöründe online ödeme kabul eden küçük ölçekli işletmelerin oranı yüzde 19, bizde ise yaklaşık 2,5 milyon girişimciden yola çıkarsak bu oran yüzde 1,7.

iyzico-odeme-sistemi

E-ticaretin yaygınlaşması için ödeme güvenliği şart

Buradaki en büyük sorun kredi kartını bilinçli kullanan kişi sayısının az olması ve e-ticaretin Türkiye’de yeni yaygınlaşmaya başlaması. Tüketicinin tecrübesizliğine ek olarak üye işleri de tecrübesiz ve bankalar da müşteri hizmetlerini hukuka feda ederek çok katı olabiliyorlar. Örneğin, banka bir firmanın online ödemelerinde kötü niyetli kişilerden kaynaklanan yüzde 1’lik bir sahtekarlık gördüğünde o firmanın hizmetini tümüyle kesip şirketi, sektörü ve tüketiciyi cezalandırıyor.

iyzico ise banka ile üye işleri arasına girerek kendi gelişmiş online sahtekarlığı önleme algoritmalarıyla bu sorumluluğu üstleniyor. Bankalar iyzico ile çalıştığında üye işleri için tek tek e-ticaret firmalarıyla muhatap olmuyor. iyzico bu bağlamda BDDK’nın ciddi denetim sürecinden başarıyla geçti ve sektörde en yeni güvencenin ödeme güvenliği olduğunu kanıtladı. iyzico anlaşmalı olduğu bankaların güvenlik standartlarını kullanmakla birlikte riski daha iyi görüyor ve çok daha iyi yöneterek yüzde 1’lik risk için şirketleri ve tüketicileri mağdur etmiyor.

iyzico ile çalışan bir siteden alışveriş daha güvenli

Örneğin 3D secure desteğini tüm online ödemeler için zorunluluk haline getirmiyoruz ki bunu çorap satan bir e-ticaret sitesinden istemek anlamsız, çünkü çorap anakarta göre genellikle daha ucuz olan bir ürün ve ikinci eli yok. Öte yandan, online video oyunları veya kumar sitelerinin söz konusu olduğu durumlarda 3D secure desteğini zorunlu kılan çözüm sağlayıcılar bulunuyor. iyzico bu tür ek güvenlik önlemlerini satıcı, hatta işlem bazında aktive ederek sektörü koruyor ve online sahtekarlığa karşı tampon oluşturuyor. Bu bağlamda iyzico’nun bir kurumsal teknoloji şirketi (fintech) olduğunu söyleyebiliriz.

Elbette bir banka kendi kredi kartlarına genel olarak CVV kodu girme veya 3D secure destekleme zorunluluğu getirirse iyzico olarak bir şey yapamıyoruz. Bununla birlikte gelişmiş sahtekarlık algoritmalarımız ile bankayı rahatlatıp ileride bu tür sert önlemler almaları olasılığını azaltıyoruz.

Alışveriş koruması

iyzico bu bağlamda müşteriye de alışveriş koruması sağlıyor. Kredi kartı bilgilerim çalındı diye bize ulaşan müşterinin hesabından çekilen parayla bir e-ticaret sitesinden izinsiz alışveriş yapıldığında bu ödemeyi durdurarak mağdur müşteriye iade ediyoruz. Tüketici o firmanın müşteri hizmetlerine kısa sürede ulaşamazsa bize ulaşıyor. Bu sefer biz müşteri temsilcisine ulaşmaya çalışıyoruz, ama ulaşamazsak doğrudan kendimiz de ödeme iadesi yapabiliyoruz. Dolayısıyla iyzico ile çalışan bir e-ticaret sitesinden alışveriş yapmak daha güvenli.

iyzico4

Türkiye’de e-ticaret geride ama hızla gelişiyor

Bu bağlamda PayPal gibi firmalar kredi kartı almanın zor olduğu gelişmekte olan ülkelerde e-ticareti yaygınlaştırmak için atılımlar yapıyor. Örneğin finansal teknoloji sağlayıcısı PayPal kart sağlayıcısı Ininal ve TEB üçlü işbirliğine giderek ön ödemeli kart teknolojisini Türkiye’de yaygınlaştırmaya çalışıyor. Bunun sebebi Türkiye’de e-ticaretin geri kalması ve desteğe ihtiyaç duyması. Bu durum iyzico’nun da hoşuna gidiyor çünkü ön ödemeli kartlara güveni artan müşteri, kredi kartını da online alışverişte kullanabiliyor.

 

Online ödeme restoranda kart kullanmaktan daha güvenli

iyzico olarak Türkiye’deki tüketicilere vermek istediğimiz mesaj bu. Çünkü e-ticaretin başına bela olan sahtekarlıkların büyük kısmının e-ticaretle alakası yok. Restoranda, otelde kartınızı siz fark etmeden kopyalayıp POS makinesinde şifrenizi öğreniyor, ardından bu bilgileri karaborsada satışa çıkarıyorlar (şifreli veya sadece kopyalanmış kartlara ayrı fiyat biçiyorlar). Tüketici bunun kaygısı ile kartını online ticarette kullanmaya çekiniyor. Oysa online ödemeler çok gelişmiş güvenlik önlemleriyle korunduğu için kişiler için çok daha güvenli.

Bu noktada Ininal gibi fintech startupları iyzico’yu online ödeme platformu olarak kullanıyor, çünkü biz daha çok B2B hizmetler veriyoruz. Dolayısıyla ön ödemeli kart ve diğer noktalarda yapılan girişimler bizim için de faydalı. Türkiye’de piyasanın rekabet etmek için çok küçük olduğuna dikkat edersek bunu daha net görüyoruz. Önce piyasa büyümeli, rekabet daha sonra doğal olarak artacaktır.

8 milyon online müşteri

Bugün bakıldığında Türkiye’de 35 milyon Facebook kullanıcısı var, oysa online alışveriş yapan müşteri sayısı 7-8 milyonla sınırlı. Bunun bir nedeni yukarıda belirttiğimiz kaygılar. Diğer nedeni ise Türkiye’de fiber internet yatırımlarının azalması ve 5 mbps geniş bant internet ve üstü kullanan kişilerin az sayıda olması. Oysa sadece geniş bant internete erişimi olan kullanıcılar interneti aktif olarak kullanılıyor ve online alışveriş yapıyor. Kısacası Türkiye fibere yatırım yapmazsa 5G teknolojisine geçemeyecek ve e-ticarette geri kalacak. Şöyle söyleyelim: Fransa’da 35 milyon internet kullanıcısı varken 33 milyonu online alışveriş yapıyor. Bununla birlikte ülkemizde e-ticaret pazarı yılda yaklaşık yüzde 30 büyüyerek hızlı gelişme kaydedecek.

iyzico 5

Mobil ve online alışverişin geleceği

Türkiye’nin geleceği KOBİ’lerde yatıyor çünkü ülkenin büyük şirketleri n11 hariç son 10 yılda pek değişmedi. Dolayısıyla pazarı canlandıracak rekabet için tabandan gelen destek ve rekabetin önemi var. Bu dünyada da böyle. Önce Amazon ile eBay vardı ve diğer satıcılar yeni yeni yaygınlaşmaya başladı. Bu da KOBİ’lerin dijitale geçmesiyle gerçekleşecek.

Türkiye’de KOBİ’leri dijital dünyaya sokacak diğer çözümler arasında bulut bilişim üzerinden hizmet olarak yazılım modeliyle sunulan B2B muhasebe, CRM ve diğer yazılım hizmetleri yer alıyor. Örneğin iyzico yazılım geliştiriciler, girişimciler ve kurumsal firmalar için API’larını açık tutuyor ve onlar da Bitaksi gibi mobil uygulamalarla e-ticaretin kapsamını geliştirecek yeni işlere başlayabiliyor. Bu açıdan iyzico’nun sadece pazarın büyümesiyle gelişen bir şirket değil, sağladığı teknoloji çözümleriyle pazarı bizzat büyüten bir şirket olduğunu söyleyebiliriz.

E-ticaretin motoru Y kuşağı

Burada internete girmek için yüzde 60, hatta daha yüksek oranda mobil cihaz kullanan Y kuşağı önemli. Y kuşağının mobil siteleri, mobil videoları, native reklamları ve online alışverişi tercih etmesi küçük işletmelerin sahibi olan anne-babalarını da e-ticarete iten bir trend oluşturuyor. Örneğin Almanya’da fahrrad.de diye bir site var ve bu sitenin açılma hikayesi çok ilginç. Bisiklet üreticisi babasından eBay’de satmak için 4 bisiklet isteyen 14 yaşındaki bir çocuğun açtığı fahrrad.de sitesi çok popüler oldu. Bu site yılda 65 bin adet bisiklet satıyor.

Türkiye de bu süreci tamamladığında ülkenin önde gelen online ödeme platformlarından iyzico sektörde pazar lideri olacak. Çünkü e-ticaretin büyüme potansiyeli online ve mobil ödemelerde yatıyor. Son olarak Dünya Bankası Grubu üyesi  IFC’nin önderliğinde gerçekleşen ve IFC’nin en büyük paya sahip olduğu toplam 16 milyon TL’ye ulaşan yeni yatırımla güçlenen iyzico, teknolojiyi hizmetle birleştiren bir firma olarak bu sistemin temelinde yer alıyor.



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Yorumlar

  1. Eticaret günümüzün en akıllı yatırımı.Özellikle mobil eticaret çok daha hızlı büyüyecek.Her yerde cep telefonları ve mobil internetler mevcut.İnsanların yolları yok ama internetleri var..

Fikrini söyle

*