14 Kasım 2018

Türk E-ticaret Sektöründeki Kadın Girişimciler [Dosya]

Özellikle son yirmi yılda toplumun kendilerine biçtiği geleneksel rollerle yetinmeyen birçok azimli kadın girişimci, çalışma hayatına birbiri ardına adım atmaya başladı.

Kurumsal şirketlerin en tepelerine kadar çıkan ve birçok kilit pozisyonda kendilerini kanıtlayan kadınlar, ataerkil düzene karşı kendi egemenliklerini ilan ediyorlar. Sadece kurumsal şirketlerdeki görevleri ile değil, kendi kurduğu işlerle de dikkat çeken birçok kadın, kendilerine has çalışma stilleriyle artık sıkıcı ve rutin olmaya başlayan iş dünyasına farklı bir renk getirmeye de başladılar.

Ancak erkeklerin dünyası olarak kabul edilen bu ortamda işleri hiç de kolay değil. Çünkü sadece işine odaklanan erkeğin aksine kadınlar bir yandan da; aile, çocuk, ev gibi konularla da baş başa kalıyorlar. Üstelik bir de işin içine hamilelik durumu girerse gerisini siz düşünün. Gerek toplumun dayattığı baskılara, gerekse kendi doğalarının getirdiği güçlüklere aldırmadan hayallerinin peşinden koşan kadın girişimcilerin başarı hikayelerini sizinle paylaşacağız.

Armut.com‘dan Başak Taşpınar Değim, Bonvagon.com‘dan Deniz Ertaner, Butigo.com‘dan Gizem Yasa, Evmanya.com‘dan Aslı Gökdere, Mecrea.com‘dan Esra Bilik ve Toppuk.com kurucuları Ezgi Kocabaş ve Payende Çizmeci‘den bir e-ticaret girişimi kurarken yaşadıkları maceraları dinledik. Zorluklara karşı nasıl mücadele ettiklerini ve bu yolda başlarına gelen en ilginç hikayeleri bizimle paylaşan Türkiye’deki en başarılı kadın e-ticaret girişimcilerinin öyküsü var sırada…

Armut.com – Başak Taşpınar Değim

Uzun bir süre Amerika’da yaşadıktan sonra 2010 yılında eşi ve o zaman 8 aylık olan oğlu ile birlikte Türkiye’ye dönme kararı alan Başak Taşpınar, taşınma esnasında ihtiyaç duyduğu nakliyat, tamirci, marangozluk gibi hizmetleri iyi yapan kişilere ulaşmanın zorluğunu fark etmesiyle; iyi esnafla ihtiyacı olan müşteriyi bir araya getirecek Armut.com‘u kurmaya karar veriyor. Zaten bir süredir aklında olan ancak sürekli ertelediği kendi işini kurma fikrini yaşadığı kötü bir deneyimin ardından hayata geçirme kararı almış: Oğlunun hastanede kaldığı bir gece hayatın oldukça kısa olduğu ve insanın hayallerinin peşinde koşması gerektiğini idrak eden Başak Hanım, hemen iş kurma çalışmalarına başlama kararı aldığını belirtiyor.

Şu anda hamilelik sürecini yaşayan ve bu durumun bir kadın girişimcinin hayatını ciddi olarak etkilediğini vurgulayan Taşpınar: “Bir düşünün, Mark Zuckerberg Facebook’u kurduğu yıl hamile olsaydı, Facebook bugün nerede olurdu acaba? Sanki bir girişimi ayağa kaldırmak yeterince zor değilmiş gibi, bir de bulantılar, hormonlar ve unutkanlıkla boğuşmak delilik diyen varsa, haklısınız. Kimseye tavsiye etmem. Ama gördüm ki, imkansız değil.” diyor.

“Genç kızlarımıza ihtiyaçları olan motivasyonu, kendilerine benzer kadınların başarılı olabildiğini görmek veriyor. Ben açıkçası her geçen gün iş dünyasına yeni, güçlü iş kadını rol modellerinin katıldığını görmekten çok büyük keyif alıyorum. Aynı şekilde, benim blogumu veya şirketimizin haberlerini okuyarak gaza gelip de kendi işlerini kuran veya daha önce cesaret edemedikleri kararları verenler olduğunu duydukça heyecanlanıyorum.”

İş dünyasında kadınların önüne çıkan en büyük engelin, kadınların kendi yeteneklerinin farkına varmamaları olduğunu belirten Başak Hanım, kadınların iş yaşamında hakettikleri yerlere gelebilmeleri için kendilerine güvenmeleri, başarılarını sahiplenmeleri ve önlerine gelen fırsatları iyi değerlendirmeleri gerektiğine inandığını belirtip ekliyor: “Evli ve çocuk sahibi kadınların da eşleri ile evde iyi bir ekip çalışması yapıp sorumlulukları paylaşmaları şart. Eğer kadınlar kendilerinin ve ailelerinin koydukları engelleri aşabilirlerse, iş dünyasında önleri açık. ”

Bonvagon.com – Deniz Ertaner

Tasarıma olan ilgisi ve Turkiye’de tasarımı daha ulaşılabilir hale getirme isteği sayesinde Bonvagon.com‘u hayata geçirmek üzere yola çıkan Deniz Ertaner, Türkiye’nin genç nüfusu ve internete olan ilgisinden cesaret alarak bu işe atıldıklarını belirtiyor. Bonvagon’un kuruluş aşamasında birçok enteresan olay yaşayan Ertaner’in bu süreçte başından geçen en ilginç hikayeyi de sizinle paylaşalım: Sitenin açıldığı ilk hafta annesine doğum günü hediyesi almak isteyen bir kullanıcının, siparişinin aynı gün içerisinde farklı bir şehire gönderilmesini önemle rica etmesi üzerine, normal şartlarda neredeyse imkansız olan bu durumu çözmek için devreye giren Deniz Hanım, siparişi şahsi olarak başka bir iş seyahatiyle birleştirerek kendisinin teslim ettiğini belirtiyor. Şu anda bu kişinin en sadık üyelerinden biri olduğunu belirten Ertaner, müşteri memnuniyetinin her şeyden önce geldiğini söylüyor.

“E-ticaret dünyasındaki şartların cinsiyetten bağımsız olduğunu düşünüyorum. Yenilikleri müşterilerine kolay ve guvenilir ortamda sunan ve müşterilerin isteklerine kulak veren girişimlerin başarılı olacağı şüphesiz.”

Yeni bir girişimi hayata geçirirken ister kadın olsun ister erkek, herkesin karşısına bazı zorlukların çıkabildiğini belirten Ertaner’e göre: “Önemli olan inandığınız yolda ekip olarak aynı heyecanla ilerleyebilmek. Takımdaki herkesin aynı inanç ve istekle çalışması, zorlukların üstesinden gelmek için en önemli unsur.”

Butigo.com – Gizem Yasa

Üniversiteyi bitirdikten sonra New York’ta başladığı kurumsal hayatına devam ederken bir taraftan şirket kurup ticarete atılmaya karar vermesi, aslında Butigo ve Gizem Yasa için birçok şeyin de başlangıcı oldu. Orta okuldan beri arkadaşı ve şimdiki ortağı olan Harun Güner ve Butigo yolculuğu sırasında tanıştığı diğer ortağı Berk Alevi ile bu iş modelini hayata geçirme kararı alan Gizem Hanım, başarısızlığa tahammülü olmayan birinin girişimci olmaması gerektiğini belirtip, ekliyor: “Önemli olan hataları zamanında fark edip, onlarla hızla yüzleşmek. Bunun için de başarısızlık endişesini bir kenara bırakıp başarmaya kararlı olmak gerekir.”

İş dünyasında kadınların önüne bir takım engeller çıkabildiğini belirten Yasa, hem genç, hem kadın olmanın zaman zaman insanlar tarafından ciddiye alınmama durumu ile sonuçlanabildiğini söylüyor: “Erkek egemen bir toplumda ben de varım diyebilmek çok da kolay değil. Bunu aşmanın yöntemi olarak hedefe kilitlenmeyi ve etrafta olan bitene çok da kafa yormamayı seçtim. Zaten zaman içerisinde kararlılık ve azimle işe sarılıp, iyi sonuçlar aldığınızda etraftakilerin size olan bakışı otomatik olarak değişiyor.”

Gizem Yasa ve ortakları, Butigo.com’un ilk günlerinde bakış açılarını tamamen değiştiren bir olayla karşılaşmışlar:

“Çekimlerde birlikte çalışmak için ünlü bir model kullanmaya karar verdik. Telefondaki kontakt listesine bakarken yakın bir arkadaşımı aradığımda bana ünlü model konusunda yardımcı olması için bir telefon numarası verdi. Telefon görüşmesini yaptığım kişi, işi geliştirmek ve sağlıklı bir yapıya dönüştürmek için ünlü bir modelden çok daha fazlasına ihtiyacımız olduğunu farkettiren bir aydınlanma yaşattı bize ve sonrasında bütün yapımızı tekrar gözden geçirerek ihtiyacımız olan değişiklikleri yapmaya ve işi tekrar şekillendirmeye başladık. Tesadüf olamayacak kadar kurgulanmış gibiydi…”

“Kadınların iş dünyasının genelinde daha çok varlık göstermesi gerektiğine inanmakla birlikte, profesyonel yaşamda kadın-erkek dengesini bir yarış olarak görmenin doğru olmadığını düşünüyorum. Her iki tarafın da güçlü yanlarının olduğunu ve bunların sentezlendiği zaman ortaya çok daha başarılı işler çıktığını görüyorum. E-ticarette daha çok kadının varlığı mutlaka daha güçlü ve sağlıklı yapıları da beraberinde getirecek.”

Evmanya.com – Aslı Gökdere

2009 senesinin Aralık ayında profesyonel iş hayatına devam ederken kendi işini kurmak için araştırmalara başlayan Evmanya.com kurucusu Aslı Gökdere; tedarik zinciri, yazılım alt yapısı, pazarın ihtiyaçları ve fon kaynakları gibi konularda bilgi sahibi olmaya başladı. Zaten ilgi duyduğu bir alan olan dekorasyon kategorisine yoğunlaşma kararı alan Gökdere, girişimine yatırım almak amacıyla çeşitli kurumlarla görüşmelere gidiyordu.

Aslı Hanım, bu görüşmelerden birinde başından geçen ilginç bir olayı şöyle anlatıyor: “Hafta sonları zar zor randevu alabildiğim girişimcileri destekleyen kurumlardan birinde hem de bu alandaki ilk resmi görüşmemde şöyle ilginç bir soru ve yorum ile karşılaştım. ‘Siz kadın olarak girip internetten eviniz için alışveriş yapar mısınız?’ dedi ve ekledi, ‘Ben kadın olsam yapmam, gider tek tek gezer karıştırırım, öyle karar veririm. İnternetten ev alışverişi bizim önünü açık gördüğümüz bir alan değil, bence siz de vazgeçin.” Bu diyaloğun üzerine morali oldukça bozulan Aslı Gökdere’nin belirttiğine göre, işi değiştirmesini öneren kişi şu anda Evmanya.com’un rakiplerinden birinin yatırımcısı ve büyük destekçisi.

“Erkek egemen iş hayatı ataerkil her toplumun gerçeği. Önemli olan kadının değer yaratabileceğine inanması, fizyolojik olarak çok daha güçlü olduğumuz net, tabulara takıldığımızı düşünüyorum.Kadını cesaretlendirmek de aslında yine kadınlara düşüyor.”

İş dünyasına atılan kadınların karşısına çıkan engellerinin yine kadınlar olduğunu vurgulayan Gökdere, engelleri aşmanın tek yolunun işe fokuslanarak kişisel ilişkileri buna göre profesyonelce yönetmek olduğunu düşünüyor.

Mecrea.com – Esra Bilik

Geçtiğimiz yıllarda, Avrupa’da ve bazı gelişmekte olan ülkelerde kalkınma alanında çalışmalar yapan, sonrasında kariyerine strateji danışmanlığı alanında devam Esra Bilik, fark yaratan tasarımcıları, butikleri ve markaları farklı olmak isteyen bireylerle buluşturma amacını taşıyan Mecrea.com projesini ortakları Sinan Ventura, İbrahim Güler ve Mete Gürdal ile beraber hayata geçirme kararı alıyor. Yola çıkarken başarısızlık korkusu taşımadığını belirten Esra Hanım, endişe ile girişimci ruhunu törpülememek gerektiğine inandığını söyleyip, ekliyor : “Başarı neredeyse her girişimcinin birincil motivasyonu olmakla beraber, girişime bir tecrübe olarak baktığınızda başarı da başarısızlık da bunun bir parçası ve her ikisi de öğretici.”

Geleneksel bakış açısıyla, yalnızca erkeklerin kadınlar önüne çıkardığı değil, kadınların da kadınların önüne çıkardığı engellerin olduğunu belirten Esra Bilik, Bu noktada her ne kadar kadına yönelik negatif ayrımcılıklardan bahsedilse de, olabildiğince cinsiyetçilik ekseninden uzak, daha iş odaklı ve profesyonel yaklaşımlar geliştirebilmenin de bizlere düştüğünü belirtiyor.

“Katma değer sağlayan her bireyin e-ticarette cinsiyet farkı gözetmeksizin çok geniş coğrafyalara ve kitlelere erişebildiğini hepimiz görüyoruz. İş dünyasında kadınların giderek daha başaralı pozisyonlar elde ettiğinin de farkındayız, fakat eskiden daha az görülen girişimcilik ruhu kadınlarda artık çok daha fazla var. Hemen her gün başarılı bir kadın girişimi duyabiliyorsunuz. Bilgiye ve hizmete ulaşımın bu kadar kolay olduğu günümüzde, kadınların e-ticarette daha aktif rol alması ve kadın girişimcilerin artması oldukça sevindirici.”

Toppuk.com – Ezgi Kocabaş ve Payende Çizmeci

Bir çok girişim gibi Toppuk.com‘un da kendi ihtiyaçlarından yola çıkarak geliştiğini belirten kurucu ortaklar Ezgi Kocabaş ve Payende Çizmeci, kadınların aradığı ayakkabıyı bulma zorluğuna geleneksel bir çözüm getirmeyi amaçlamışlar. Bunun üzerine eskilerde yaygınca kullanılan “ısmarlama ayakkabı” modeli akıllarına gelen Toppuk.com girişimcileri, uzun araştırmalar sonrasında e-ticaret sitelerini oluşturacak ajansı ve bu işin en iyisi diyebilecekleri ayakkabı ustaları ile bir araya geldiklerini belirtiyorlar.

Kadınlar için e-ticaretin diğer sektörlere göre daha avantajlı olabildiğini belirten girişimciler, bu durumu, yatırım maliyeti olarak bir mağaza açmaktan çok daha uygun olmasına bağlıyorlar. Bu sayede kadınların oluşturdukları bir internet sitesi ya da kendi yaratacakları bir blog sayesinde perakende satış yapabildiklerine değinen Çizmeci ve Kocabaş ekliyor: “Sayfalarına trafik gelmesini sağladıktan sonra sattıkları ürün ve ürün fiyatları doğru ise satış yapmamaları için hiç bir sebep kalmıyor. Dolayısıyla bir kadın için mağaza açmak ciddi bir yatırım maliyeti, cesaret ve belki risk anlamına geliyorken e-ticaret sitesi ile ticaret hayatına atılmak çok daha pratik oluyor.”

“Ayakkabı sektöründe ciddi bir erkek egemenliği var. Bu sektörde bir kadın olarak ayakta durabilmek gerçekten zor. Tedarikçilerimize ilk gittiğimizde kadınlara karşı hep “Kendine hobi arıyor!” gibi bir düşünce vardı ve buna göre muamele ediyorlardı. Fakat sonradan bizim onlardan çok daha fazla koşturduğumuzu ve işimizi hobi olarak değil, iş olarak yaptığımızı gördüklerinde gerçekten saygı duymaya başladılar. Dolayısıyla zamanla sektörde kadın olmanın zorlukları aşılacaktır diye düşünüyoruz.”

“İş dünyasındaki erkek egemenliğinin geçmiş zamanlara göre azaldığını gözlemleyebiliyoruz. Kadınlar artık en az erkekler kadar iş hayatında aktif ve hırslılar. Bu durum sektörden sektöre değişse de hizmet sektörü ve e-ticarette kadınların gerçekten ön planda olduğunu söyleyebiliriz.”



Sosyal medya ve e-bülten ile de EticaretMag'ı takip edebilirsiniz!

EticaretMag Twitter EticaretMag 

Facebook Sayfası EticaretMag Youtube EticaretMag Google+ E-ticaret 

Türkiye Linkedin Grubu E-

ticaretMag RSS E-

ticaretMag RSS

Yorumlar

  1. kutlu karatay der ki:

    dekoreko.com kurucuları da bayan girişimcilerdi sanırım.

  2. gökhan der ki:

    Bayan olunca ne oluyor? Erkek girişimciler diye yayınlasanız bizde kendimizi burada görsek ha? 🙂

  3. Demet Mutlu’da var Trendyol’dan

Fikrini söyle

*